HPV: wat is het virus?

Virus en bacterie

Wat is HPV? 

HPV is de afkorting van humaan papillomavirus. Bijna iedereen krijgt in zijn leven HPV. Er zijn verschillende soorten HPV. Van een aantal soorten kan je jaren na besmetting kanker krijgen. De 2 gevaarlijkste zijn de typen 16 en 18, want die leiden het vaakst tot kanker. Baarmoederhalskanker is de bekendste. Maar van HPV kan je ook op andere plekken in je lichaam kanker krijgen: de mond- en keelholte, schaamlippen, anus, penis en vagina.

Besmetting met HPV

HPV komt veel voor. Het virus is namelijk heel besmettelijk. 8 op de 10 mensen krijgt 1 of meerdere keren in hun leven HPV. Gelukkig wordt niet iedereen ziek. Meestal ruimt je lichaam het virus zelf op. Soms gebeurt dat niet. Dan kun je 10 tot 15 jaar later kanker krijgen. Ieder jaar krijgen ongeveer 1.100 vrouwen en 400 mannen kanker door HPV.
De HPV-vaccinatie beschermt hiertegen. Bij vrouwen kan een vaccinatie tenminste 74% van kanker door HPV voorkomen en bij mannen is dat 81%.

Hoe krijg je HPV?

HPV loop je op door seksueel contact met iemand die besmet is. Veilig of onveilig. Niet alleen door geslachtsgemeenschap. Je kan het virus ook krijgen door het aanraken van een penis of vagina en door orale seks. HPV wordt dan overgedragen via de handen, vingers, huid en mond. HPV komt veel voor. De persoon met wie je samen bent kan het virus dus bij zich dragen zonder dit zelf te weten. En dan kan jij ook besmet raken. Ook als je 1 seksuele partner in je hele leven hebt, kan je het van die partner krijgen. 

Kan ik besmetting voorkomen? 

HPV is heel besmettelijk, voorkomen is dus moeilijk. Bijna iedereen krijgt ooit in zijn leven een HPV-infectie omdat het virus zo besmettelijk is. Je kan ook meerdere keren besmet raken. Condooms helpen niet genoeg om een HPV-besmetting te voorkomen.

Wat merk je als je HPV hebt? 

HPV kan de cellen in je baarmoederhals, geslachtsorganen of mond- en keelholte besmetten waardoor een HPV-infectie ontstaat. Vaak merk je niets van een besmetting met HPV en heb je geen klachten. Meestal ruimt je lichaam de HPV-infectie binnen 1 tot 2 jaar weer zelf op. Soms gebeurt dat niet. Dan kan na vele jaren kanker ontstaan.

De klachten van (een voorstadium van) kanker kunnen verschillend zijn: een branderig gevoel, afscheiding, bloedingen, pijn en afwijkingen aan bijvoorbeeld schaamlippen, baarmoedermond, penis of anus. Vaak zijn de klachten niet meteen duidelijk en kan het lang duren voor iemand de juiste diagnose krijgt. Ga bij klachten altijd naar je huisarts.

Sommige typen HPV kunnen genitale wratten veroorzaken. Dat merk je door jeuk en irritatie bij de geslachtsorganen. Soms ontstaat er maar 1 wratje, soms veel wratten in korte tijd. De kans dat wratten na behandeling terugkomen is groot.

HPV en kanker

Soms ruimt je lichaam een HPV-infectie niet op. Het virus blijft langer in de cellen zitten. En kan de cellen dan veranderen. Deze afwijkende cellen verdwijnen ook vaak vanzelf. Gebeurt dat niet? Dan kunnen deze afwijkende cellen zich ontwikkelen tot (voorstadia van) kankercellen. Tussen het moment van besmetting en het ontstaan van kanker zit meestal meer dan 10 tot 15 jaar.

Meer informatie over HPV vind je op de website van het RIVM.